Son yıllarda “longevity” kavramı, özellikle sağlık ve yaşam süresi üzerinden yeniden tanımlanıyor. Ancak bu yaklaşımın önemli bir kısmı hâlâ fiziksel boyutta kalıyor. Oysa uzun yaşamak ile dengede yaşamak her zaman aynı şey değil. Klinik Psikolog Yeşim Hamurabi, “Longevity Manifestosu” adlı kitabında bu ayrımı net bir şekilde ortaya koyuyor ve uzun yaşamı yalnızca biyolojik bir hedef olarak değil; ruh, zihin ve beden dengesi üzerinden ele alıyor. Fonksiyonel Yaşam olarak, bu yaklaşımı daha derinlemesine anlamak ve anlatmak için kendisiyle kapsamlı bir söyleşi gerçekleştirdik.
Fonksiyonel Yaşam: “Longevity Manifestosu” fikri nasıl ortaya çıktı? Bu kitabı yazma motivasyonunuz neydi?
Yeşim Hamurabi: Longevity kavramının çoğunlukla fiziksel sağlık ve biyolojik uzatma üzerinden ele alındığını gözlemliyordum. Oysa klinik deneyimlerimde gördüğüm şey şuydu: İnsan uzun yaşayabilir ama dengede değilse sağlıklı yaşayamaz. Bu kitap, yaşam süresini değil, yaşam kalitesini merkeze alma ihtiyacından doğdu. Bir anlamda, modern insanın içsel dengesini yeniden kurma çağrısıdır.
Fonksiyonel Yaşam: “Longevity” kavramı çoğunlukla fiziksel sağlık üzerinden ele alınıyor. Siz bu kavramı neden ruh–zihin–beden dengesi üzerinden tanımladınız?
Yeşim Hamurabi: Çünkü insan tek boyutlu bir varlık değil. Bedeni iyileştirip zihni ihmal ederseniz ya da zihni çalıştırıp duyguyu bastırırsanız denge bozulur. Longevity benim için süre değil, sürdürülebilirliktir. Bu da ancak ruh, zihin ve bedenin birlikte regüle olduğu bir sistemle mümkündür.
Fonksiyonel Yaşam: Kitapta yer verdiğiniz “ruh, zihin ve beden dengesinin algoritması” ifadesini biraz açar mısınız? Bu yaklaşım bir metafor mu, yoksa takip edilebilir bir sistem mi?
Yeşim Hamurabi: Bu bir metafor değil; takip edilebilir, uygulanabilir bir model.
Ben bu süreci şu akışla tanımlıyorum:
Farkındalık → Temas → Regülasyon → Niyet → Davranış → Denge
İnsan zihni ve davranış sistemi belirli döngülerle çalışır. Bu döngüyü doğru kurduğunuzda değişim rastlantısal olmaktan çıkar, sistematik hale gelir. Çünkü değişim tek bir adım değil, bir yapı meselesidir.
Sistemin herhangi bir ayağı eksik olduğunda motivasyon bir süre sonra düşer ve davranış sürdürülemez. Bu nedenle yalnızca “istemek” ya da “fark etmek” yeterli değildir; bu sürecin bir bütün olarak inşa edilmesi gerekir.
Bu model; öz-regülasyon, motivasyon ve davranış bilimi alanındaki kuramsal temellere dayanmakla birlikte, klinik gözlemlerim doğrultusunda yapılandırdığım bütüncül bir yaklaşımdır.
Benim için önemli olan, geçici çözümler üretmek değil; sürdürülebilir bir içsel yapı kurabilmek.
Longevity de tam burada başlar: Uzun yaşam, sadece süreyi uzatmak değil; dengeyi uzun süre koruyabilme kapasitesidir.
Fonksiyonel Yaşam: Klinik deneyimleriniz bu kitabın içeriğini nasıl şekillendirdi? Sizi en çok etkileyen ortak problem neydi?
Yeşim Hamurabi: En ortak problem: duygu regülasyonu eksikliği.
İnsanlar ne hissettiğini bilmiyor ya da hissettiğinden kaçıyor. Bu da davranış döngülerini bozuyor. Kaygı, bağımlılık, tükenmişlik… çoğu bu temel eksenden besleniyor.
Fonksiyonel Yaşam: Günümüzde insanların duygularını bastırma eğiliminin arttığını görüyoruz. Sizce bunun temel nedeni nedir?
Yeşim Hamurabi: Çünkü hız arttı, tolerans azaldı. Modern insan “iyi hissetmek zorundayım” baskısı altında.
Ama gerçek şu: Duygu bastırıldıkça kaybolmaz, sistemde daha güçlü geri döner.
Fonksiyonel Yaşam: Modern yaşam biçimi sizce longevity açısından bir risk mi? Eğer öyleyse en kritik faktörler neler?
Yeşim Hamurabi: Evet. En kritik 3 faktör:
Kronik stres
Uyku bozukluğu
Sürekli uyarana maruz kalma
Sinir sistemi regüle olamıyor → bu da hem zihinsel hem fiziksel sağlığı bozuyor.
Fonksiyonel Yaşam: Kişisel gelişim içeriklerinin çoğu farkındalık yaratıyor ancak davranış değişimi sınırlı kalıyor. Sizce bunun sebebi nedir?
Yeşim Hamurabi: Çünkü farkındalık bilişseldir, değişim davranışsaldır.
İnsanlar “anlıyor” ama uygulamıyor.
Aradaki eksik halka: regülasyon ve tekrar.
Fonksiyonel Yaşam: Bu kitabı okuyan birinin hayatında somut olarak ne değişmeli?
Yeşim Hamurabi: Zihnini susturmaya çalışmayı bırakmalı. Onu yönlendirmeyi öğrenmeli.
Ve en önemlisi: Duygularıyla temas kurmaktan kaçmamalı.
Kitapta kaygı, depresyon ve diğer psikolojik zorlanmalarla baş etme yollarını özellikle ele alıyorum. Çünkü mesele onlardan kaçmak değil; onlara temas edebilme cesaretini geliştirmektir. İnsan, kaçtığı yerde değil; yüzleştiği yerde güçlenir.
İçsel yolculuğunda cesaret geliştirmeli. Çünkü gerçek özgürlük, insanın kendisiyle kurduğu dürüst ilişkide başlar.
Hayatına iyi gelen alanları bilinçli şekilde eklemeli; bu bazen müzik, bazen dans ya da spor olabilir. Çünkü eksik olanı dengelemek ve stresle başa çıkmak, bu tür düzenleyici (regülatif) kaynaklarla mümkündür.
Psikolojik esnekliğini geliştirdikçe, değişen koşullara daha uyumlu yanıt verebilir.
Ve tam da bu noktada, denge bir hedef olmaktan çıkar; sürdürülebilir bir yaşam pratiğine dönüşür.
Fonksiyonel Yaşam: Türkiye’de ruh sağlığı ve yaşam kalitesi açısından en büyük eksik sizce nedir?
Yeşim Hamurabi: Psikolojik süreçlerin hâlâ “zayıflık” olarak görülmesi. Oysa psikolojik denge, hayatın ayrılmaz bir parçası olarak ele alınmalı.
Regülasyon ise doğuştan gelen bir özellik değil; öğrenilebilir bir beceridir.
Küçük farkındalıklarla başlar, tekrar eden davranışlarla güçlenir ve özellikle zor anlarla kurulan temasla derinleşir.
Asıl ihtiyaç, psikolojik dayanıklılığı kriz anlarında hatırlanan bir çözüm değil; günlük yaşamın doğal bir pratiği haline getirebilmektir.
Fonksiyonel Yaşam: Bu kitabı yazma süreci sizin kendi yaşamınızda bir dönüşüm yarattı mı?
Yeşim Hamurabi: Evet, yarattı.
Bu süreçte daha sadeleştim, daha seçici oldum. Ve en önemlisi şunu çok daha net gördüm:
Denge, ulaşılacak bir sonuç değil; her gün yeniden kurulan bir pratiktir.
Bu kitabı yazarken sadece teoriyi değil, kendi yaşam yolculuğumu ve dönüşümümü de içine kattım. Yazmak benim için yalnızca anlatmak değil, aynı zamanda yeniden görmek ve yeniden inşa etmekti.
50 yaşımda ilk kitabımı yayımlamak da bu dönüşümün önemli bir parçasıydı. Çünkü bu süreç bana şunu gösterdi: Değişim için “geç” diye bir zaman yok.
Ve ilginç olan şu…
Bu kitabı yazarken ben de dönüştüm.
Anlattıklarım sadece bir içerik değil, aynı zamanda yaşanmış bir sürecin içinden süzülerek ortaya çıktı.
Fonksiyonel Yaşam: Uzun ve dengeli bir yaşam için ilk adım sizce ne olmalı?
Yeşim Hamurabi: İlk adım ne olmalı?
Fark etmek.
Ama gerçekten fark etmek. Ne hissettiğini, ne düşündüğünü ve ne yaptığını.
Yazar Hakkında
Klinik Psikolog Yeşim Hamurabi
Duygu regülasyonu • Psikolojik dayanıklılık • Davranış döngüleri
Instagram profilini görüntüle →Klinik Psikolog Yeşim Hamurabi, duygu regülasyonu, psikolojik dayanıklılık ve davranış döngüleri üzerine çalışan bir psikolog ve yazardır. Klinik pratiğinde bilişsel davranışçı ve regülasyon temelli yaklaşımları bütüncül bir perspektifle ele alır.
“Longevity Manifestosu” adlı kitabında, uzun ve sağlıklı yaşamı yalnızca biyolojik değil; ruh, zihin ve beden dengesi üzerinden yeniden tanımlar. Çalışmalarında, sürdürülebilir psikolojik dengeyi ve içsel dönüşümü merkeze alır.
Bireysel ve toplumsal düzeyde farkındalık oluşturmayı hedefleyen Hamurabi, danışanlarıyla yürüttüğü klinik çalışmaların yanı sıra söyleşiler, yazılar ve eğitimler aracılığıyla da geniş kitlelere ulaşmaktadır.
